Ένα μικρό αφιέρωμα με τρία κείμενα: Δημήτρης Χρήστου, Κώστας Παπακωνσταντίνου, Άκης Αδαμόπουλος1. Γράφει ο Δημήτρης Χρήστου στην Αυγή στο άρθρο του Ποιοι και πώς θα βάλουν τη μηχανή μπροστά; (ανοίγοντας μια μεγάλη συζήτηση που πρέπει να γίνει άμεσα για την "βαριά" ελληνική διατροφική βιομηχανία):
"ΑΣ ΠΑΡΟΥΜΕ για νέο παράδειγμα (μετά την περίπτωση της ναυπηγικής βιομηχανίας) τον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας, που είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη (με επενδύσεις 800 εκατομμυρίων ευρώ). Σήμερα βρίσκεται στην επικαιρότητα λόγω της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζουν οι τρεις μεγάλες εταιρείες που ελέγχουν το 60% της εγχωρίου παραγωγής, η οποία σε ποσοστό 72% εξάγεται!
Χωρίς η χώρα να διαθέτει επενδυτική αναπτυξιακή τράπεζα, το ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει στραγγαλίσει τις επιχειρήσεις, έχει περιορίσει μέχρι ασφυξίας τη ρευστότητα, ενώ τα επιτόκια είναι ληστρικά. Με λίγα λόγια οι τρεις μεγάλες εταιρείες (και όχι μόνο) κινδυνεύουν να περάσουν στα χέρια των τραπεζών, και κυρίως της Εθνικής, οι οποίες, αν και τυπικά υπό κρατικό έλεγχο, κινούνται χωρίς καμιά συναίσθηση του μελλοντικού οικονομικού σχεδιασμού και των αναγκών της χώρας.ΟΙ ΙΔΙΩΤΕΣ μέτοχοι δεν έχουν καμία ευθύνη; Είναι αδύνατον να μην έχουν. Πρέπει όμως όλοι να γνωρίζουν ότι αυτός ο κλάδος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος και ένα ατύχημα από λάθος στη διατροφική σύνθεση και ποιότητα των τροφών μπορεί να εξαφανίσει μεγάλα τμήματα της παραγωγής και να οδηγήσει τις εταιρείες σε ασφυξία.
Σήμερα, στην παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου η Ελλάδα είναι η πρώτη παραγωγός στην Ευρώπη με την Τουρκία να έχει μπει δυναμικά στο παιχνίδι και να ακολουθεί.ΠΡΙΝ από 20 χρόνια, αυτός ο κλάδος στην Ελλάδα ήταν σε μεγάλο βαθμό εντάσεως εργασίας, καθώς αγοράζοντας γόνο από την Ιταλία αποστολή του ήταν να τον μεγαλώνει και να ρίχνει τα ψαράκια στον κλοβό για να μεγαλώσουν. Σήμερα ο κλάδος είναι περισσότερο εντάσεως κεφαλαίου, με εντυπωσιακή ανάπτυξη στην έρευνα και την παραγωγή γόνου και νέων καλλιεργειών. Σε εντυπωσιακά μεγάλο ποσοστό παράγει ιχθυοτροφές αιχμής. Από την οικογένεια των σπαροειδών πέρα από την τσιπούρα και το λαβράκι, συνεχίζονται οι έρευνες για τη βελτίωση της παραγωγής στο λιθρίνι και το φαγκρί, που δεν... λένε να αποκτήσουν τις φυσικές ροζ αποχρώσεις τους, καθώς και στον δύσκολο σαργό. Η μετακίνηση της παραγωγής στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου έχει δείξει πως υπάρχουν σημάδια βελτίωσης.
ΑΛΛΑ τι να τα κάνεις όλα αυτά όταν η κρατική γραφειοκρατία (χρόνια τώρα), αντί να βοηθάει καθορίζοντας και τους κανόνες, έχει γίνει το μεγαλύτερο εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη.
Ένας κλάδος όπως οι ιχθυοκαλλιέργειες, που έδειξε τον δυναμισμό του από το 1985, απέκτησε χωροταξικό σχεδιασμό μόλις πριν από τρία χρόνια, το 2011! Για έκδοση νέας άδειας, ο μέσος όρος αναμονής είναι τρία χρόνια!
Ερώτηση: Ποιος καλόπιστος επιχειρηματίας και ποιος ξένος εταίρος ή συνεργάτης του, θα επένδυαν κάτω από αυτές τις συνθήκες; Ποιοί από μια αριστερή κυβέρνηση είναι σε θέση να κατανοήσουν τα προβλήματα και τις υποχρεώσεις για την αξιοποίηση αυτού του κλάδου, που χάρη και στα φυσικά υδροβιολογικά πλεονεκτήματα (ηλιοφάνεια, φθηνή παραγωγή φυτοπλαγκτόν κ.ά.) των ελληνικών θαλασσών μπορεί να φτάσει σε εντυπωσιακά επίπεδα παραγωγικότητας και εισαγωγής συναλλάγματος;
ΣΤΗΝ έρευνα που έκανα θέλησα να ρωτήσω, καθώς η χωροταξία των ακτογραμμών και των προστατευόμενων κόλπων δεν είναι απεριόριστη και φυσικά η ανάπτυξη δεν πρέπει να καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον και την τουριστική αξιοποίηση των τοπίων, αν υπάρχουν περιθώρια μεγάλων ποσοτήτων παραγωγής σε ειδικές θάλασσες, όπως για παράδειγμα ο Αμβρακικός κόλπος.
Χωροταξία για νομιμοποίηση της αυθαιρεσίας
Όλοι θα θέλαμε ένα χωροταξικό σχεδιασμό για να «βάλει τάξη», καθορίζοντας ειδικές περιοχές ανάπτυξης υδατοκαλλιεργειών και επισημαίνοντας τι πρέπει να διορθωθεί. Ωστόσο, το Χωροταξικό Σχέδιο για τις Υδατοκαλλιέργειες δεν φτιάχτηκε γι’ αυτό. Κατά γενική ομολογία, απλά επιχειρεί να προστατέψει ...
Μέχρι σήμερα στο βάθος του κόλπου υπάρχουν δύο αποθηκευτικοί χώροι πετρελαίου (!) στους οποίους σχετικά μικρά πετρελαιοφόρα μεταφέρουν το καύσιμο προς αποθήκευση. Αν γίνει ατύχημα; Εκτός αυτού, όλες σχεδόν οι αγροτικές καλλιέργειες ρυπαίνουν τον κόλπο με τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούν.
Νέο ερώτημα: Ποιος θα σχεδιάζει την αξιοποίηση αυτού του θαλάσσιου κομματιού στο οποίο ζει μια από τις πλέον νόστιμες γαρίδες στον κόσμο (και πιάνει σημαντικά μεγάλη τιμή πώλησης) και μπορεί με την παραγόμενη ποσότητα να θρέψει όλη την Ευρώπη;
Ποιος θα πείσει τις παραγωγικές τάξεις να γυρίσουν σε βιολογικές καλλιέργειες;
Πώς θα ενώσει δυνάμεις σε ιδιωτικές συνεταιριστικές οργανώσεις, ποιος θα δημιουργήσει ιχθυογεννητικά ερευνητικά κέντρα και νέα σύγχρονα τμήματα στα πανεπιστήμια;"
2. Η ιχθυοκαλλιέργεια ως γνωστόν, κατηγορείται για βαρύ οικολογικό αποτύπωμα.
Όπως γράφει και ο Κώστας Παπακωνσταντίνου, Περιφερειακός Σύμβουλος της "Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας" στο άρθρο του στις Οικοτριβές, το βαρύ αποτύπωμα των υδατοκαλλιεργειών:
"Θα ήταν παράτολμο, στις εποχές που ζούμε, να τεθούμε εναντίον μιας κερδοφόρας οικονομικής δραστηριότητας «με εξαγωγικό προσανατολισμό» όπως οι υδατοκαλλιέργειες. Ωστόσο, οι υδατοκαλλιέργειες (ειδικά στη Δυτική Ελλάδα) συνδέονται με προβληματικές καταστάσεις – υπεύθυνες και για τη σημερινή κρίση."
...και συνεχίζει:Χωροταξία για νομιμοποίηση της αυθαιρεσίας
Όλοι θα θέλαμε ένα χωροταξικό σχεδιασμό για να «βάλει τάξη», καθορίζοντας ειδικές περιοχές ανάπτυξης υδατοκαλλιεργειών και επισημαίνοντας τι πρέπει να διορθωθεί. Ωστόσο, το Χωροταξικό Σχέδιο για τις Υδατοκαλλιέργειες δεν φτιάχτηκε γι’ αυτό. Κατά γενική ομολογία, απλά επιχειρεί να προστατέψει ...
