Ο κ. Μανιάτης έχει ένα φοβερό προσόν ως πολιτικός: είναι πολύ εύκολο να κερδίσει το ακροατήριό του με την μετριοπαθή του στάση, την (ομολογουμένως) έμφυτη ευγένειά του, την ρητορική του ικανότητα και την διαρκώς υποβόσκουσα πατριωτική ρητορική του. Έχει επίσης ισχυρό ένστικτο επιβίωσης: κατάφερε με μεγάλη επιτυχία να υπηρετήσει από την ίδια θέση δύο εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικές κατευθύνσεις: την ‘πράσινη ανάπτυξη’ της κυβέρνησης Παπανδρέου ως υφυπουργός περιβάλλοντος (2009 – 2012) και την μεγαλύτερη επίθεση στο περιβάλλον που έχουμε δει ποτέ, της κυβέρνησης Σαμαρά ως υπουργός (2013 – 2015).
Είναι τέλος προφανές ότι πρόκειται για πολιτικό με ηγετικές τάσεις που ενδιαφέρεται σημαντικά για την υστεροφημία του. Για αυτόν τον λόγο, λίγες μέρες πριν αποχωρήσει από την ηγεσία του ΥΠΕΚΑ, θεώρησα καλό να φτιάξω ένα μικρό αφιέρωμα στα πεπραγμένα του ως υπουργός περιβάλλοντος από τον Ιούνιο του 2013 έως σήμερα, μέσα από το οποίο αναδεικνύεται ένα μοναδικό γεγονός: στους 19 μήνες θητείας του ως Υπουργός περιβάλλοντος, ο κ. Μανιάτης δεν άφησε ούτε έναν μήνα που να μην κάνει κάτι κακό για το περιβάλλον, όπως θα δείτε παρακάτω:
Ιούνιος 2013
Ο νέος υπουργός αποφασίζει να δώσει το στίγμα του μόλις μία ημέρα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ανακοινώνοντας με δελτίο τύπου ότι τον πήρε τηλέφωνο ο Τούρκος ομόλογός του για να τον συγχαρεί για την νέα του θέση, αλλά και για την επιλογή του αγωγού TAP: ενός αγωγού που θα μεταφέρει αέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το Αζερμπαϊτζάν, μία ακόμα χώρα με μακρά παράδοση στην δημοκρατία και τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, με την οποία η Ελλάδα κάνει business.
Ιούλιος 2013
Ο Υπουργός ανακοινώνει ότι τα πρώτα αποτελέσματα από τις σεισμικές έρευνες που είχαν ξεκινήσει το 2012 είναι διαθέσιμα. Για αυτές τις σεισμικές έρευνες που έχουν τρομακτικές επιπτώσεις για τις φάλαινες και τα δελφίνια, η Ελλάδα – με ευθύνη του τότε υφυπουργού περιβάλλοντος κ. Μανιάτη – είχε παραβιάσει την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον αριθμό παρατηρητών κητωδών που πρέπει να έχει το πλοίο που διεξάγει τις έρευνες. Ίσως να θυμάστε το τηλεοπτικό λιντσάρισμα του Κρίτωνα Αρσένη από τον Ευαγγελάτο για το θέμα αυτό.
Ο κ. Μανιάτης είχε απαντήσει τότε:
«Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, κ. Κρίτων Αρσένης να είναι σίγουρος ότι τα θαλάσσια κήτη του Ιονίου κινδυνεύουν λιγότερο από τις σεισμικές έρευνες, απ´ ό,τι κινδυνεύουν οι κάτοικοι αυτής της χώρας από ορισμένες πρωτοβουλίες Ελλήνων ευρωβουλευτών»
Αύγουστος 2013
Μετά το καταστροφικό μπλακάουτ στην Σαντορίνη λόγω βλάβης του τοπικού σταθμού μαζούτ της ΔΕΗ, ο Υπουργός συντετριμμένος ανακοινώνει την επιτάχυνση της διασύνδεσης όλων των νησιών του Αιγαίου με το ηπειρωτικό δίκτυο. Ένα χρόνο μετά, ο ίδιος υπουργός ανακοινώνει ότι προχωρά η διασύνδεση μόνο μέρους των Κυκλάδων (έως το 2020) και της Κρήτης (έως το 2024). Δωδεκάννησα, Βόρειο Αιγαίο και λοιπές Κυκλάδες μένουν εκτός. Ανάμεσά τους και η Σαντορίνη.
Σεπτέμβριος 2013
Το ΥΠΕΚΑ υποβάλλει σε διαβούλευση 7 ημερών, ένα από τα πιο καταστροφικά για τα δάση σχέδια νόμου που έχουμε δει έως σήμερα.
©Andrea Bonetti/WWF Ελλάς
Οκτώβριος 2013
Σε μία πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα κίνηση, ο κ. Μανιάτης ανακοινώνει ότι για να προχωρήσει η επένδυση αιολικού πάρκου στην Σκύρο απαιτείται ‘κοινός τόπος’ επενδυτών με την τοπική κοινωνία, αφήνοντας την χώρα να αναρωτιέται πότε ακριβώς επιτεύχθη αυτός ο κοινός τόπος στις Σκουριές ή στα καταστροφικά νομοσχέδια για τα δάση και τις ακτές.
Νοέμβριος 2013
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, υπερήφανα υπογράφει την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή μονάδας της ΔΕΗ με καύσιμο μαζούτ στο μαγευτικό Πρασονήσι της Ρόδου. Σύμφωνα με τον κ. Μανιάτη, μία μονάδα που καίει μαζούτ, κοστίζει 180 εκατ. ευρώ για να κατασκευαστεί (αρχικός προϋπολογισμός 120 εκατ. ευρώ) και έχει κόστος λειτουργίας ~120 εκατ. ευρώ ετησίως, σε ένα νησί που υποτίθεται ότι θα διασυνδεθεί και έχει τεράστιο δυναμικό σε εξοικονόμηση, ήλιο και αέρα, λέγεται επένδυση.
Δεκέμβριος 2013
Ο Υπουργός στέλνει ενημερωτική έκθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναλύει πώς η Ελλάδα θα επιτύχει τους στόχους για την εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2020. Μην έχοντας κάτι καλύτερο να πει, ο κ. Μανιάτης εξηγεί ότι το σημαντικότερο μέτρο για την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό τομέα, είναι η επιβολή του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης! Στην ίδια έκθεση περιγράφεται ότι μόλις 230.000 κατοικίες από τις συνολικά 2,7 εκατομμύρια που στερούνται έστω και βασικής μόνωσης, θα αναβαθμιστούν ενεργειακά έως το 2020.
Ιανουάριος 2014
Ίσως η σημαντικότερη συμβολή του κ. Μανιάτη στην καταπολέμηση της αιθαλομίχλης είναι η παροχή έκπτωσης στο ρεύμα τις ημέρες με υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων, ώστε να απαλλαγούν τα μεγάλα αστικά κέντρα από την αιθαλομίχλη, για να πνιγεί στην ρύπανση η Πτολεμαΐδα και η Κοζάνη. Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, το μέτρο δεν απέδωσε και η αιθαλομίχλη παραμένει ένα τεράστιο πρόβλημα, σύμπτωμα της ενεργειακής φτώχειας εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών και της απουσίας ουσιαστικών πολιτικών για την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας.
Φεβρουάριος 2014
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για την Ελληνική Προεδρία της Ευρώπης, ο κ. Μανιάτης υποβάλλει πρόταση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Περιβάλλοντος, η οποία αντί να δίνει το δικαίωμα στα ευρωπαϊκά κράτη να απαγορεύσουν την καλλιέργεια μεταλλαγμένων στην επικράτειά τους, δίνει υπερεξουσίες σε πολυεθνικές, όπως η Monsanto να μπλοκάρουν τις εθνικές απαγορεύσεις.
Μάρτιος 2014
Το ΥΠΕΚΑ υποβάλλει σε διαβούλευση για 7 ημέρες το new deal. Το σχέδιο νόμου, παραβιάζει κάθε συνταγματική έννοια και απαξιώνει τελείως το επενδυτικό περιβάλλον της χώρας, καθώς μειώνει αναδρομικά τις εγγυημένες τιμές αποζημίωσης στα συμβόλαια χιλιάδων παραγωγών φωτοβολταϊκών. Οι αναδρομικές μειώσεις ανέρχονται σε 11% για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά, 16% για τα οικιακά και έως και 33% για τα υπόλοιπα επαγγελματικά.
Νέες ταρίφες ανά κατηγορία
Απρίλιος 2014
Σε εκδήλωση της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας, ο κ. Μανιάτης δηλώνει ότι η επίσημη θέση της Ελλάδας για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη έως το 2030 είναι 30%. Τελικά όπως αποδείχθηκε στο συμβούλιο υπουργών περιβάλλοντος τον Οκτώβριο, ο κ. Μανιάτης υποστήριξε στόχο 27%.
Πηγή: Carbon Brief
Μάιος 2014
Κατατίθεται σε διαβούλευση το νομοσχέδιο «Οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας», το οποίο περιλαμβάνει εγκληματικές διατάξεις για τις ακτές της χώρας, όπως η νομιμοποίηση αυθαιρέτων και καταπατήσεων έναντι τιμήματος και η δυνατότητα ολοκληρωτικής κατάληψης παραλιών. Κανένα άλλο (αντι)περιβαλλοντικό νομοσχέδιο δεν έχει συσπειρώσει και κινητοποιήσει τόσο πολύ την ελληνική κοινωνία όσο αυτό. Με καθυστέρηση σχεδόν δύο μηνών και μετά την κινητοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών ο μέχρι πρότινος σιωπηλός κ. Μανιάτης αναγκάζεται σε αναδίπλωση σε ένα νομοσχέδιο που είχε φέρει το υπουργείο Οικονομικών.
Ιούνιος 2014
Σε μία θεαματική κίνηση, ο Έλληνας Υπουργός συνυπογράφει επιστολή με 6 Ευρωπαίους ομολόγους του προς τον κ. Barroso με την οποία ζητά νομικά δεσμευτικούς στόχους για την εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2030. Παρά την αισιοδοξία που προκαλεί η κίνηση αυτή, τέσσερις μήνες μετά, ο κ. Μανιάτης διακριτικά αλλάζει γνώμη και ψηφίζει διαφορετικά στο κρίσιμο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστηρίζοντας απλά ενδεικτικούς στόχους που δεν προβλέπουν κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ιούλιος 2014
Το ΥΠΕΚΑ ανακοινώνει άλλο ένα μέτρο στήριξης για την ενεργοβόρο βιομηχανία. Αυτή την φορά, με την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρησιμοποιεί παραθυράκια και εξαιρέσεις που η ίδια η βιομηχανία πίεσε για να ενσωματωθούν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, ώστε να πάρει εθνικούς πόρους που υποτίθεται ότι θα κατευθύνονταν σε πράσινες επενδύσεις και κοινωνική πολιτική για να τους χαρίσει στην βιομηχανία.
Αύγουστος 2014
Μέσα στις καλοκαιρινές διακοπές, 50 βουλευτές ψηφίζουν το νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ «Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση – Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί – Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί και Βιώσιμη ανάπτυξη». Το δασοκτόνο νομοσχέδιο περιλαμβάνει και το περιβόητο άρθρο 36 που επιτρέπει σωρεία χρήσεων σε δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις, αλλά και πληθώρα τροπολογιών της τελευταίας στιγμής με φωτογραφικές διατάξεις. Τα δάση στην υπηρεσία των καταπατητών.
Σεπτέμβριος 2014
Ο κ. Μανιάτης ανακοινώνει την επιδότηση της αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης με πετρέλαιο από συστήματα φυσικού αερίου. Γιατί δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος για να ζεσταθείς στον 21ο αιώνα, παρά μόνο αυτοί οι δύο: πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και είναι και οι δύο πολύ συμφέρουσες επιλογές για το εισόδημα των πολιτών, την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και φυσικά το περιβάλλον.
Οκτώβριος 2014
Ο κ. Μανιάτης ανακοινώνει ότι επενδύει 220 εκατ. ευρώ στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και με αυτό εννοεί ότι συστήνει ομάδα εργασίας από τραπεζικούς και υπαλλήλους του ΥΠΕΚΑ, οι οποίοι εντός μηνός θα επεξεργαστούν προτάσεις για χρηματοδότηση κυρίως μέσω ΣΔΙΤ. Η τύχη τους αγνοείται.
Νοέμβριος 2014
Με ακόμα 150 εκατομμύρια ευρώ ενισχύεται η βαριά βιομηχανία για την μείωση του ενεργειακού κόστους έως το 2020. Ο Υπουργός μάλιστα στην ανακοίνωσή του υπερηφανεύεται ότι η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη που εκμεταλλεύεται ένα από τα δεκάδες νομικά παραθυράκια που ακυρώνουν την πολιτική της Ευρώπης για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών. Γιατί αυτό παθαίνει στην Ελλάδα όποιος δεν έχει να πληρώσει ρεύμα. Επιδοτείται.
Σημείωση: το 2014 (β εξάμηνο) το ΕΤΜΕΑΡ είναι 26,30 €/MWh για τους οικιακούς καταναλωτές και 2,23 €/MWh για την βιομηχανία
Δεκέμβριος 2014
Μέσα στην πολιτική αναταραχή που προκαλεί η διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, το ΥΠΕΚΑ καταθέτει προς ψήφιση το νομοσχέδιο ‘Πράξεις εισφοράς σε γη και σε χρήμα – Ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις και άλλες διατάξεις’. Τέσσερις μήνες μετά τον δασοκτόνο νόμο, ένα ακόμα νομοσχέδιο παραχωρεί τα δάση στους καταπατητές, αυτή την φορά ως ρουσφέτι.
Υπάρχει ένα μοτίβο στα πεπραγμένα του κ. Μανιάτη: διγλωσία, αδιαφάνεια, προχειροδουλειά και αναποτελεσματικότητα. Ξέρω ότι είναι κλισέ, αλλά δεν μπόρει κανείς να παραβλέψει ότι οι περισσότερες από τις πολιτικές που υιοθετήθηκαν στην θητεία του, εξυπηρετούσαν συμφέροντα λίγων εις βάρος των πολλών. Ποτέ μέχρι σήμερα το περιβάλλον δεν λειτούργησε τόσο πολύ ως υποθήκη για ένα πρόσκαιρο και ευκαιριακό κέρδος στο όνομα της εξόδου από την κρίση.
Τα τελευταία χρόνια το περιβαλλοντικό κίνημα (αν υπάρχει κάτι τέτοιο) αναγκάστηκε εκ των πραγμάτων να ακολουθήσει μία αμυντική τακτική απέναντι στον καταιγισμό καταστροφικών πρωτοβουλιών της κυβέρνησης για το περιβάλλον. Στα θετικά αυτής της πραγματικότητας η συσπείρωση της κοινωνίας των πολιτών. Στα αρνητικά, ότι χάθηκε μία ευκαιρία για δημιουργική ζύμωση μεταξύ των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών φορέων της χώρας ώστε να διαμορφωθεί μία συνεκτική περιβαλλοντική, ενεργειακή και κλιματική στρατηγική που συμβάλλει στην έξοδο της χώρας από την κρίση, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και των εισοδημάτων των πολιτών.
Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών, ο νέος υπουργός περιβάλλοντος θα έχει πολλή δουλειά.Όχι απλά να διορθώσει τα εγκληματικά πολιτικά λάθη του πρόσφατου παρελθόντος πριν γίνουν αισθητές οι πρώτες τους επιπτώσεις και να επαναφέρει κεκτημένα δεκαετιών που χάθηκαν σε λίγους μήνες. Ο νέος υπουργός θα πρέπει να εργαστεί για να αναβαθμίσει πολιτικά την προστασία του περιβάλλοντος, να κερδίσει την χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών στην εφαρμογή των νόμων και ίσως το δυσκολότερο από όλα: να εμφυσήσει στην κοινωνία ότι η προστασία και ανάδειξη του φυσικού πλούτου της χώρας είναι η συλλογική μας ευθύνη στα παιδιά μας.
