Δημοσιευουμε σήμερα την άποψη του συντονιστή του Τομέα Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Χαρίτση:
Δηµόσια δίκτυα ενέργειας: αναγκαία συνθήκη για τον κοινωνικο-οικολογικό µετασχηµατισµό
του Αλέξη Χαρίτση*
Δηµόσια δίκτυα ενέργειας: αναγκαία συνθήκη για τον κοινωνικο-οικολογικό µετασχηµατισµό
Πρόσφατα (Οκτώβριος 2013), το Κοινοβούλιο της Ολλανδίας ενέκρινε ένα εκτεταµένο πρόγραµµα ιδιωτικοποιήσεων. Από το πρόγραµµα εξαιρέθηκε το δίκτυο µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, γιατί όπως εξήγησε σε επιστολή του προς τους βουλευτές ο Υπουργός Οικονοµικών και επικεφαλής του Eurogroup, Γερούν Ντάισελµπλουµ, “το δίκτυο µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας εξαιρείται από το πρόγραµµα ιδιωτικοποιήσεων γιατί θεωρείται στρατηγικής σηµασίας για την ανάπτυξη της χώρας”1.
Αυτό που αναγνωρίζει ακόµα και ο θεσµικότερος των ευρωπαίων νεοφιλελεύθερων Ντάισεµπλουµ, τη στρατηγική δηλαδή σηµασία των δικτύων και την ανάγκη διατήρησης του δηµόσιου ελέγχου τους, φαίνεται να αποτελεί “ψιλά γράµµατα” για τους εγχώριους µαθητευόµενους µάγους του νεοφιλελευθερισµού. Αναιρώντας τις ίδιες τις προγραµµατικές δεσµεύσεις της2, η κυβέρνηση Σαµαρά προχωρά στην εκποίηση του 66% του διαχειριστή του δικτύου µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Κατά τη συνήθη αυταρχική πρακτική της κυβέρνησης µάλιστα, η σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία πραγµατοποιείται µε διαδικασίες εξπρές, χωρίς καµία ουσιαστική συζήτηση µε τους εµπλεκόµενους φορείς και την κοινωνία.
Από την άλλη πλευρά, η επιχειρούµενη ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ λειτουργεί ως στοιχείο συσπείρωσης για τον κατακερµατισµένο συνδικαλιστικό χώρο στη ΔΕΗ που υπερβαίνοντας χρόνιες παθογένειες και οργανωτικές αδυναµίες καταφέρνει να συγκροτήσει ενιαίο µέτωπο κατά της κυβέρνησης. Σε πολιτικό επίπεδο, ο ΣΥΡΙΖΑ σωστά επιλέγει να µετατρέψει την κοινοβουλευτική αυτή αντιπαράθεση σε κεντρική πολιτική µάχη.
Πολλά σηµαντικά σηµεία σχετικά µε την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ (ευτελές αντίτιµο πώλησης, προποµπός ιδιωτικοποίησης ΔΕΗ, επιδείνωση εργασιακών σχέσεων) έχουν ήδη επισηµανθεί στη δηµόσια συζήτηση και δεν χρειάζεται να τα επαναλάβουµε εδώ. Αυτό που πρέπει εµφατικά όµως να τονιστεί είναι ότι η εκχώρηση του ΑΔΜΗΕ δεν είναι µια ιδιωτικοποίηση όπως όλες οι άλλες. Χωρίς βεβαίως να υποτιµούµε τη σηµασία άλλων δηµόσιων υποδοµών, επιχειρήσεων και οργανισµών που εκποιούνται από τις µνηµονιακές κυβερνήσεις, το δίκτυο µεταφοράς έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που το καθιστούν υποδοµή στρατηγικής σηµασίας σε ενεργειακό, οικονοµικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, ακόµα και γεωστρατηγικό επίπεδο.
Η τεχνική υποδοµή του ΑΔΜΗΕ περιλαµβάνει γραµµές µεταφοράς, κέντρα υπερυψηλής τάσης, υποσταθµούς, υποβρύχιες γραµµές διασύνδεσης νησιών, κέντρα ελέγχου. Πρόκειται δηλαδή για πανάκριβες, τεχνικά πολύπλοκες υποδοµές που έχουν κατασκευασθεί σε βάθος δεκαετιών µε την τεχνογνωσία των εργαζοµένων της ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ και κεφάλαια των πολιτών.
Οι αντίστοιχες εκτάσεις γης, που διατρέχουν το σύνολο της ηπειρωτικής επικράτειας και αποτελούν δηµόσια περιουσία, µε την ιδιωτικοποίηση θα παραχωρηθούν στον ιδιώτη επενδυτή, γεγονός που αλλάζει τα δεδοµένα χωροταξικής πολιτικής και ιδιοκτησίας της γης σε ολόκληρη τη χώρα.
Το σύστηµα µεταφοράς εκτείνεται σε όλη την επικράτεια και αποτελεί το εργαλείο άσκησης εθνικής ενεργειακής πολιτικής, το κατεξοχήν εργαλείο ελέγχου στα ζητήµατα λειτουργίας και αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας. Το κίνητρο για οποιονδήποτε ιδιώτη επενδυτή για την εξαγορά του ΑΔΜΗΕ δεν είναι το κέρδος που θα αποκοµίσει από το δίκτυο καθ’αυτό αλλά η κεντρική θέση που θα αποκτήσει στην...
Αυτό που αναγνωρίζει ακόµα και ο θεσµικότερος των ευρωπαίων νεοφιλελεύθερων Ντάισεµπλουµ, τη στρατηγική δηλαδή σηµασία των δικτύων και την ανάγκη διατήρησης του δηµόσιου ελέγχου τους, φαίνεται να αποτελεί “ψιλά γράµµατα” για τους εγχώριους µαθητευόµενους µάγους του νεοφιλελευθερισµού. Αναιρώντας τις ίδιες τις προγραµµατικές δεσµεύσεις της2, η κυβέρνηση Σαµαρά προχωρά στην εκποίηση του 66% του διαχειριστή του δικτύου µεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Κατά τη συνήθη αυταρχική πρακτική της κυβέρνησης µάλιστα, η σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία πραγµατοποιείται µε διαδικασίες εξπρές, χωρίς καµία ουσιαστική συζήτηση µε τους εµπλεκόµενους φορείς και την κοινωνία.
Από την άλλη πλευρά, η επιχειρούµενη ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ λειτουργεί ως στοιχείο συσπείρωσης για τον κατακερµατισµένο συνδικαλιστικό χώρο στη ΔΕΗ που υπερβαίνοντας χρόνιες παθογένειες και οργανωτικές αδυναµίες καταφέρνει να συγκροτήσει ενιαίο µέτωπο κατά της κυβέρνησης. Σε πολιτικό επίπεδο, ο ΣΥΡΙΖΑ σωστά επιλέγει να µετατρέψει την κοινοβουλευτική αυτή αντιπαράθεση σε κεντρική πολιτική µάχη.
Πολλά σηµαντικά σηµεία σχετικά µε την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ (ευτελές αντίτιµο πώλησης, προποµπός ιδιωτικοποίησης ΔΕΗ, επιδείνωση εργασιακών σχέσεων) έχουν ήδη επισηµανθεί στη δηµόσια συζήτηση και δεν χρειάζεται να τα επαναλάβουµε εδώ. Αυτό που πρέπει εµφατικά όµως να τονιστεί είναι ότι η εκχώρηση του ΑΔΜΗΕ δεν είναι µια ιδιωτικοποίηση όπως όλες οι άλλες. Χωρίς βεβαίως να υποτιµούµε τη σηµασία άλλων δηµόσιων υποδοµών, επιχειρήσεων και οργανισµών που εκποιούνται από τις µνηµονιακές κυβερνήσεις, το δίκτυο µεταφοράς έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που το καθιστούν υποδοµή στρατηγικής σηµασίας σε ενεργειακό, οικονοµικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, ακόµα και γεωστρατηγικό επίπεδο.
Η τεχνική υποδοµή του ΑΔΜΗΕ περιλαµβάνει γραµµές µεταφοράς, κέντρα υπερυψηλής τάσης, υποσταθµούς, υποβρύχιες γραµµές διασύνδεσης νησιών, κέντρα ελέγχου. Πρόκειται δηλαδή για πανάκριβες, τεχνικά πολύπλοκες υποδοµές που έχουν κατασκευασθεί σε βάθος δεκαετιών µε την τεχνογνωσία των εργαζοµένων της ΔΕΗ και του ΑΔΜΗΕ και κεφάλαια των πολιτών.
Οι αντίστοιχες εκτάσεις γης, που διατρέχουν το σύνολο της ηπειρωτικής επικράτειας και αποτελούν δηµόσια περιουσία, µε την ιδιωτικοποίηση θα παραχωρηθούν στον ιδιώτη επενδυτή, γεγονός που αλλάζει τα δεδοµένα χωροταξικής πολιτικής και ιδιοκτησίας της γης σε ολόκληρη τη χώρα.
Το σύστηµα µεταφοράς εκτείνεται σε όλη την επικράτεια και αποτελεί το εργαλείο άσκησης εθνικής ενεργειακής πολιτικής, το κατεξοχήν εργαλείο ελέγχου στα ζητήµατα λειτουργίας και αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας. Το κίνητρο για οποιονδήποτε ιδιώτη επενδυτή για την εξαγορά του ΑΔΜΗΕ δεν είναι το κέρδος που θα αποκοµίσει από το δίκτυο καθ’αυτό αλλά η κεντρική θέση που θα αποκτήσει στην...
