της Κλαούντια Τσιομπάνου
από το Μετά την Κρίση το άρθρο «The Revolution begins with Rosia Montana» της © Claudia Ciobanu, δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο © "Can Europe Make It?" focus - openDemocracy (4.9.2013)
Αναδημοσίευση στο © Eurozine, 23/09/2013
 |
| Διαμαρτυρία στη γειτονική πόλη Alba Julia |
Η προοπτική να περάσει μια νέα νομοθεσία απο το Κοινοβούλιο της Ρουμανίας, που επιτρέπει την απαλ- λοτρίωση σπιτιών των πολιτών προς όφελος του μεγαλύτερου χρυσωρυχείουτης Ευρώπης, προκάλεσε μερικές από τις πιο ση- μαντικές εκδηλώσεις διαμαρ- τυρίας στη χώρα μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Τι να πεί κανείς για ένα νόμο που δίνει μια ιδιωτική εταιρεία το δικαίωμα να απαλλοτριώνει τους πολίτες και ζητεί από τις κεντρικές και τοπικές αρχές να αγνοήσουν όλες τις δικαστικές αποφάσεις που αφορούν ένα συγκεκριμένο θέμα, ανεξάρτητα από ποιό δικαστήριο της χώρας προέρχονται;
Είναι προβληματικός , ή τουλάχιστον παράξενος, θα μπορούσαμε να πούμε. 
Ωστόσο, ένας τέτοιος νόμος τέθηκε στην ημερήσια διάταξη του Κοινοβουλίου της Ρουμανίας - της Ρουμανίας που είναι ένα από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είναι νόμος από την εποχή της δικτατορίας του Τσαουσέσκου, αλλά ένας νόμος που πρότεινε η κυβέρνησής μας στα τέλη του Αυγούστου 2013, και επρόκειτο να ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο όσο το δυνατόν συντομότερα (πιθανότατα τον Σεπτέμβριο).
Ο νόμος αφορά την εξόρυξη χρυσού και αργύρου στην Rosia Montana[Google Maps] που βρίσκεται στα βουνά Apuseni [Google Maps] (στο δυτικό τμήμα των Ρουμανικών Καρπαθίων). Αλλά πρώτα, άς δούμε εν συντομία την όλη ιστορία του θέματος.
Εδώ και δεκαπέντε χρόνια, η Rosia Montana Gold Corporation, στην οποίαπλειοψηφικός μέτοχος είναι η Καναδική μεταλλευτική κοινοπραξία Gabriel Resources, ενεργεί τις προετοιμασίες να αρχίσει την εξόρυξη 300 τόνων χρυσού και 1.500 τόνων αργύρου που εκτιμάται ότι υπάρχουν στην περιοχή.Υποτίθεται ότι θα είναι το μεγαλύτερο ορυχείο χρυσού της Ευρώπης.
Σύμφωνα με όσα προβλέπει η εταιρεία, οι μεταλλευτικές εργασίες θα περιλαμβάνουν την εξόρυξη στην κοιλάδα στην οποία βρίσκεται το χωριόRosia Montana, και την καταστροφή [με ανοιχτή επιφανειακή εξόρυξη]τεσσάρων γειτονικών βουνοκορφών. Μια γιγαντιαία ανοιχτή λεκάνη κυανιδίων[Gold cyanidation], όπου θα διαχωρίζεται ο χρυσός από το μετάλλευμα, θα κατασκευασθεί πάνω από ένα γειτονικό χωριό.
Στη θεωρία, παρά τις πολύ σοβαρούς περιβαλλοντικούς κινδύνους που προκύπτουν από μια τέτοια εκμετάλλευση μεγάλης κλίμακας με χρήση κυανιδίων, αυτό θα ήταν μια εύκολη υπόθεση για την Gold Corporation: Στις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι μετα- σοσιαλιστικές χώρες έχουν προσφέρει τους εαυτούς τους στο πιάτο των ξένων επενδυτών. Επιπλέον, οι διαδοχικές κυβερνήσεις της Ρουμανίας, ανεξάρτητα από το πολιτικό χρώμα τους, φιλοτεχνούν το εγκώμιο της Gold Corporation και των σχεδίων της για τη Rosia.
Αλλά κάτι δεν λειτούργησε ακριβώς όπως αναμενόταν.
Η Rosia Montana ήταν μια πόλη ορυχείων ήδη από την εποχή που η Ρουμανία ήταν όντως Ρωμαϊκή επαρχία. Πριν από την σοσιαλιστική περίοδο, οι χωρικοί πήγαιναν μόνοι τους μέσα στα αρχαία ορυχεία για να αναζητήσουν το χρυσό, τον οποίο στη συνέχεια πωλούσαν στις τράπεζες. Ακόμη και σήμερα, έχουν μια αίσθηση ότι είναι οι ιδιοκτήτες των πολύτιμων πόρων που είναι υπόγειακρυμμένοι.
Η περιοχή αυτή στα βουνά Apuseni, είναι εξαιρετική για την πλούσια βιοποικιλότητά της [pdf]. Από τότε που σταμάτησε η εκμετάλλευση των ορυχείων, πολλοί άνθρωποι ζουν από την καλλιέργεια της γης και από την κτηνοτροφία. Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι στη Rosia λένε ότι δεν υπάρχει αρκετός χρυσός σ' ολόκληρο τον κόσμο, που θα μπορούσαν να τους προσφέρουν για να αγοράσουν την ειρήνη και ηρεμία των γειτονικών βουνών.
Εκτός των άλλων, είναι μεγάλη η τοπική υπερηφάνεια για την πολιτισμική αξία των σπιτιών, των εκκλησιών και των αρχαίων μεταλλευτικών στοών που υπάρχουν στο χωριό και στις γύρω περιοχές. Η Rosia Montana είναι ο παλαιότερος τεκμηριωμένος Ρουμανικός οικισμός, και έχει προταθεί για να ...
