Γιώργος Μπάλιας
Δρ.Ν. - Δικηγόρος - Επίκουρος Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και πλήρως ντοκουμενταρισμένο άρθρο με τον τίτλο "Carbon majors and the scientific case for climate liability" που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature | Vol 640 | 24 April 2025 (μεταξύ των εγκυρότερων διεθνώς), επισημαίνονται μερικά πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα.
Σύμφωνα με αυτά, η εταιρεία ορυκτών καυσίμων Chevron είναι υπεύθυνη για περίπου 0.025 °C της >1 °C υπερθέρμανσης του πλανήτη το 2020. Επίσης, οι εταιρείες Chevron, ExxonMobil και BP προκάλεσαν $1.98 τρισεκατομμύρια, $1.91 τρισεκατομμύρια και $1.45 τρισεκατομμύρια ζημίες, αντίστοιχα, που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή (επιτάχυνση ακραίων καιρικών φαινομένων, παρατεταμένες ξηρασίες, αύξηση των περιόδων καύσωνα, άνοδος της στάθμης της θάλασσας κλπ.) Αν στις παραπάνω ιδιωτικές εταιρείες συνυπολογίσουμε και τις κρατικές ( (π.χ.,Saudi Aramco and Gazprom) όλες από κοινού είναι υπεύθυνες για περίπου $14 τρισεκατομμύρια ζημίες οφειλόμενες στην κλιματική αλλαγή σε πλανητική κλίμακα.
Έχει ενδιαφέρον να τονιστεί ότι μπροστά στην εν λόγω κατάσταση αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για τη θέσπιση ειδικών νομικών κανόνων που να αφορούν αποκλειστικά στην αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται από τη δραστηριότητα των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Συγκεκριμένα, θεσπίστηκε ειδικό καθεστώς σχετικά με την ευθύνη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων λόγω της πρόκλησης ζημιών που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή και στην οποία συμβάλλουν η κάθε μια από αυτές .
Σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και πλήρως ντοκουμενταρισμένο άρθρο με τον τίτλο "Carbon majors and the scientific case for climate liability" που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature | Vol 640 | 24 April 2025 (μεταξύ των εγκυρότερων διεθνώς), επισημαίνονται μερικά πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα.
Σύμφωνα με αυτά, η εταιρεία ορυκτών καυσίμων Chevron είναι υπεύθυνη για περίπου 0.025 °C της >1 °C υπερθέρμανσης του πλανήτη το 2020. Επίσης, οι εταιρείες Chevron, ExxonMobil και BP προκάλεσαν $1.98 τρισεκατομμύρια, $1.91 τρισεκατομμύρια και $1.45 τρισεκατομμύρια ζημίες, αντίστοιχα, που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή (επιτάχυνση ακραίων καιρικών φαινομένων, παρατεταμένες ξηρασίες, αύξηση των περιόδων καύσωνα, άνοδος της στάθμης της θάλασσας κλπ.) Αν στις παραπάνω ιδιωτικές εταιρείες συνυπολογίσουμε και τις κρατικές ( (π.χ.,Saudi Aramco and Gazprom) όλες από κοινού είναι υπεύθυνες για περίπου $14 τρισεκατομμύρια ζημίες οφειλόμενες στην κλιματική αλλαγή σε πλανητική κλίμακα.
Έχει ενδιαφέρον να τονιστεί ότι μπροστά στην εν λόγω κατάσταση αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες για τη θέσπιση ειδικών νομικών κανόνων που να αφορούν αποκλειστικά στην αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται από τη δραστηριότητα των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Συγκεκριμένα, θεσπίστηκε ειδικό καθεστώς σχετικά με την ευθύνη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων λόγω της πρόκλησης ζημιών που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή και στην οποία συμβάλλουν η κάθε μια από αυτές .
Οι πρώτοι νομικοί κανόνες θεσπίστηκαν πριν από μερικούς μήνες από τα κοινοβούλια της πολιτείας Βερμοντ και της πολιτείας της Νέας Υόρκης.
Η αντίδραση της κυβέρνησης Τραμπ ήταν αναμενόμενη.
Προσέφυγε στα ομοσπονδιακά δικαστήρια ώστε να ανατρέψει τις εν λόγω νομοθεσίες με το επιχείρημα ότι τέτοιες ρυθμίσεις είναι αρμοδιότητα των ομοσπονδιακών θεσμών. Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε αναμονή των δικαστικών εξελίξεων.
Και ενώ αυτά συμβαίνουν διεθνώς, στην Ελλάδα η κυβέρνηση δίνει γη και ύδωρ στη CHEVRON για να προχωρήσει στις εξορύξεις υδρογονανθράκων στη θάλασσα. Εντός των επόμενων ημερών θα δημοσιευτεί ο σχετικός "διεθνής διαγωνισμός". Να σημειωθεί ότι είμαστε το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ (μεταξύ των πρώτων -χρονολογικά- 15 κρατών της ΕΕ τα οποία έχουν θεσπίσει θαλάσσιους χωροταξικούς σχεδιασμούς) όπου ρητά αναφέρεται στον άρτι δημοσιευθέντα θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό η πρόβλεψη για χωροθέτηση των εξορύξεων υ/α σε θαλάσσιες περιοχές της χώρας.
ΥΓ. Αλήθεια ποια είναι η στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης (ιδίως της αριστερής και της κεντροαριστερής) για τα ζητήματα αυτά;
Και ενώ αυτά συμβαίνουν διεθνώς, στην Ελλάδα η κυβέρνηση δίνει γη και ύδωρ στη CHEVRON για να προχωρήσει στις εξορύξεις υδρογονανθράκων στη θάλασσα. Εντός των επόμενων ημερών θα δημοσιευτεί ο σχετικός "διεθνής διαγωνισμός". Να σημειωθεί ότι είμαστε το μοναδικό κράτος μέλος της ΕΕ (μεταξύ των πρώτων -χρονολογικά- 15 κρατών της ΕΕ τα οποία έχουν θεσπίσει θαλάσσιους χωροταξικούς σχεδιασμούς) όπου ρητά αναφέρεται στον άρτι δημοσιευθέντα θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό η πρόβλεψη για χωροθέτηση των εξορύξεων υ/α σε θαλάσσιες περιοχές της χώρας.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Δανία κλπ δεν προβλέπουν χωροθετήσεις για εξόρυξη υ/α στη θάλασσα. Μάλιστα δε έχει αναληφθεί πρωτοβουλία (κυρίως από τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία-είναι ανοιχτή και για συμμετοχή άλλων κρατών) να εγκριθεί Ψήφισμα κατά των εξορύξεων υ/α στη θάλασσα κατά τη διάρκεια των εργασιών της UN Ocean Conference (Νίκαια, Γαλλία 9-13 Ιουνίου 2025).
Αναμένουμε τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία προφανώς θα είναι αρνητική στο εν λόγω Ψήφισμα.
ΥΓ. Αλήθεια ποια είναι η στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης (ιδίως της αριστερής και της κεντροαριστερής) για τα ζητήματα αυτά;
